Edukacja międzykulturowa w szkole

Projekt współfinansowany ze środków Ministra Spraw Zagranicznych, w ramach konkursu „Polska Pomoc 2012”

Założenia projektu

Projekt, finansowany ze środków programu “Edukacja Globalna” Fundacji Edukacja dla Demokracji, miał na celu pogłębienie wiedzy w zakresie edukacji międzykulturowej wśród nauczycieli gminy Leoncin. Rezultatem było opracowanie przez nauczycieli biorących udział w projekcie scenariuszy zajęć z edukacji międzykulturowej dla uczniów swoich szkół. Na podstawie scenariuszy zostały przeprowadzone zajęcia w szkołach (szkoła podstawowa i gimnazjum w Leoncinie) w trakcie trwania Tygodnia Edukacji Globalnej 2012.

Edukacja międzykulturowa, podobnie jak edukacja globalna, zgodnie z celem kształcenia ogólnego w szkole (Podstawa Programowa kształcenia ogólnego dla szkół) stanowi odpowiedź na potrzebę przygotowania uczniów do funkcjonowania w zglobalizowanym i zróżnicowanym kulturowo współczesnym świecie. Zastosowanie jej założeń wpisuje się i przyczynia do realizacji zadań dydaktyczno–wychowawczych szkoły. Jednak wciąż nie wszyscy nauczyciele posiadają odpowiednie kompetencje, by skutecznie uczyć o zagadnieniach międzykulturowych. Dotyczy to szczególnie nauczycieli pracujących w środowisku wiejskim, którzy mają mniejszy dostęp do szkoleń i profesjonalnej wiedzy. Z tego względu odbiorcą naszego projektu są nauczyciele szkoły podstawowej i gimnazjum w Leoncinie, którzy zdobytą wiedzę i umiejętności wykorzystają swojej pracy dydaktycznej.

Głównym założeniem edukacji międzykulturowej jest rozwój wrażliwości kulturowej – rozumienie znaczenia i wpływu kultury na zachowania ludzi. Wrażliwość kulturowa pomaga nawiązywać satysfakcjonujące relacje z osobami odmiennymi kulturowo i osiągać cele w środowisku międzykulturowym. Przed nauczycielami stoi, zatem wyzwanie, którym jest edukacja międzykulturowa. Edukacja międzykulturowa, a co za tym idzie kształtowanie wśród uczniów umiejętności akceptowania Innego, tolerancji wobec odmienności przyczynia się do umiejętności spojrzenia na rzeczywistość w różnych kontekstach kulturowych oraz zdolności radzenia sobie w warunkach różnic społecznych, religijnych, kulturowych.

Kolejną potrzebą edukacyjną nauczycieli (szczególnie w małych miejscowościach) jest zdobycie kompetencji cyfrowych. Szybki rozwój technologii sprawia, że wciąż pogłębia się przepaść między dziećmi i młodzieżą -„cyfrowymi tubylcami” – a nauczycielami, pochodzącymi z pokolenia ukształtowanego w „analogowym” świecie. W tej sytuacji, tradycyjne formy prowadzenia zajęć stają się coraz bardziej nieatrakcyjne dla młodzieży. Uczestnictwo w naszym projekcie pozwoliło nauczycielom poznać narzędzia i metody pracy z wykorzystaniem nowych technologii, które będą mogli wykorzystać w szkole.

Rezultaty projektu

Przeprowadzone szkolenie, z racji ograniczonego czasu trwania, należy potraktować jako wprowadzenie do edukacji międzykulturowej. Uczestnicy dowiedzieli się o istocie występowania różnic międzykulturowych oraz konsekwencjach praktycznych tego zjawiska. Była to podstawa do zrozumienia potrzeby pogłębiania edukacji międzykulturowej. Poznali także podstawowe narzędzia, które pomogą im, w przyszłości, w tworzeniu własnych, dostosowanych do konkretnych potrzeb zgodnych z programem nauczania. Zdobyta wiedza przyczyniła się do dostrzeżenia potrzeby wprowadzania treści związanych z międzykulturowością do prowadzonych przez nich lekcji. Ćwiczenia praktyczne były cennym doświadczeniem w pogłębianiu wiedzy dotyczącej różnorodności, która może być przyczyną konfliktów, lecz także może skutkować korzystną współpracą. Znając istotę różnorodności, uczestnicy poprawili swoja umiejętność rozwiązywania potencjalnych nieporozumień i przekształcania ich we wzajemne zrozumienie, szacunek i chęć wykorzystywania jej do lepszego osiągania celu. Poznanie niektórych narzędzi internetowych zwiększyło gotowość uczestników do ich wykorzystywania podczas zajęć lekcyjnych. Przekonali się, jak dalece, dzięki temu, mogą wzbogacać swoje lekcje i aktywizować uczniów, angażując ich do przygotowywania i współprowadzenia zajęć. Skutkiem tej metody jest lepsze przyswajanie wiedzy i rozwijanie zainteresowań wykraczających poza program nauczania.